Gratis boek over Gustav Klimt bij de Volkskrant

Zaterdag 24 april verstrekt de Volkskrant een fraai, groot boek over de Weense kunstenaar Gustav Klimt (1862-1918) gratis aan de abonnees èn aan de kopers van een los nummer. Het boek van Gilles Néret vormt de opmaat van een reeks van twintig boeken, die gedurende evenzovele weken beschikbaar komen, al moet voor elk van de vervolgdelen wel een relatief gering aantal euro's worden neergeteld. Deze nieuwe reeks, van deels eerder in paperback verschenen, boeken wordt door uitgever Benedikt Taschen gerealiseerd in samenwerking met de hierboven genoemde ochtendkrant. Meer over de reeks, en vooral over dit eerste deel, is te vinden in mijn artikel op de Nederlandse website All art is quite useless, van Rond1900.nl, over de cultuur van het fin de siècle. U hoeft daarvoor alleen maar hier te klikken.

De geheimen van Rembrandts Nachtwacht

De regionale televisiezender Westdeutscher Rundfunk (WDR) te Keulen presenteert in de reeks documentaires over schilderijen een nieuwe aflevering op donderdag 1 april. Deze keer is één van de grootste schilders van het avondland, zo niet in de geschiedenis der schilderkunst in zijn algemeenheid: Rembrandt van Rijn (1606-1669), met diens bekendste stuk De Nachtwacht.
Het is een documentaire, die bijna anderhalf uur in beslag neemt: van 23:15 uur op donderdagavond tot 00:40 uur in de nacht op Goede Vrijdag van dit jaar.

Aanvankelijk criminele 'uiting'
Arte-televisie presenteert op donderdag 25 maart — tussen 22:00 uur en 23:00 uur — de documentaire Street Art over graffiti: een vorm van straatkunst die zo mogelijk ongezien, dus vooral in de nachtelijke uren wordt aangebracht. Daarmee werd in de beginjaren van deze manier van uiten een 'statement' afgegeven, dan wel aan een speels-esthetisch credo uiting hebben gegeven, zij het met heel direct daaraan verbonden maatschappelijke gevolgen, welke niet alleen de raakvlakken van kunst en openbaarheid heel nadrukkelijk hebben gemanifesteerd, maar niet in de laastste plaats zijn opgestoten in het sociaal-culturele gebeuren door de buitenproportionele media-aandacht waarbij, zeker in de begintijd, de nadruk werd gelegd op het als crimineel gekwalificeerde element, voornamelijk wanneer de New Yorkse metro-treinstellen het doelwit waren.

Pijlsnelle ontwikkelingWat is begonnen als een spontane uitdrukking, van mensen die een artistieke vorm van agitprop hebben bedreven, is in een relatief snel tempo uitgegroeid tot een volwaardige en volwassen stroming binnen de beeldende kunsten. Steeds vaker wordt deze kunstuiting ook buiten de artistieke wereld serieus genomen, en zelfs alweer enige tijd, op verzoek van overheden en bedrijven, wordt dergelijke kunst aangebracht op daarvoor uitgekozen plekken, zoals aan zijkanten van viaducten — zodat de gebruikers van de opritten naar zo'n viaduct er heel direct mee worden geconfronteerd; verder op houten omheiningen van bouwputten, op een kiosk in Amsterdam (1986) of op de Berlijnse Muur (1986).

Graffiti

Goed twee decennia geleden is in de reeks Dumont Taschenbücher de documentatie An der Wand — Graffiti zwischen Anarchie und Galerie uitgekomen onder redactie van kunscriticus Johannes Stahl. Deze schrijft in zijn inleiding dat het reeds toen onbegonnen werk was, het modebegrip graffiti te definiëren, aangezien er zoveel uiteenlopende uitingen onder vielen.

Het frontispice getuigt daarvan reeds met een afbeelding uit 1845 van Paul Gavarni (1804-1866). Binnenin vinden we nogmaals Gavarni, evenals Grandville (1803-1847) [1], Georg Grosz (1893-1959) en Heinrich Zille (1858-1929), de laatste met een Ohne Titel uit 1919.
__________[1] (J.J.) Grandville is een pseudoniem voor Jean Ignace Isidore Gérard.
____________Afbeeldingen
1. Voorzijde van de Dumont documentatie van Johannes Pfahl.
2. Muurkunst (Berlijn, 1919) van de 'Berlijn-fotograaf' Heinrich Zille.

Expositie De kracht van bomen in Finsterwolde

Verzamelplek
In De Groninger Kroon — galerie, beeldentuin en theeschenkerij — wordt zaterdag 20 maart om 17:00 uur de expositie De kracht van bomen geopend. Daarin wordt, aan de hand van werk van negen kunstenaars, getoond hoe zij allen, op totaal uiteenlopende wijzen, zijn geïnspireerd door het verschijnsel bomen.
Ongeveer zeven jaar geleden werd de galerie De Groninger Kroon door Rika Jansen, toen directeur van Het Groninger Landschap door middel van het planten van een boom. Dat was een gewoonte met een lange geschiedenis, die dor sommige mensen in tal van gemeenschappen dan wel door individuen in stand is gehouden. Vroeger werd er een boom geplant als mensen zich ergens gingen vestigen, en doorgaans was dat een linde of een eik, die als centrale ontmoetingsplaats diende. Daar werden nieuwtjes uitgewisseld, men kon er dansen, en ook de rechtspraak werd op die plek gerealiseerd.

Drie 'stromingen'
Op zaterdag 20 maart komen er in eerste instantie negen kustenaars bijeen van wie werk is tentoongesteld. Vanzelfsprekend hopen zij dat vele belangstellenden zich om hen zullen scharen. In ieder geval doet de Djembé-groep Kropswolde dat voor de muzikale omlijsting.  Onder leiding van Paul Luttje zal de tentoonstelling trommelend worden geopend.
De werken die in De Groninger Kroon worde voorgesteld, kunnen we grofweg in drie groepen verdelen: één derde van de kunstenaars stelt houtsculpturen voor: Stephen Beale, Ernst Kruit en Albert Jan Roukens. Olieverf is — althans van de stukken die binnen de expo in De Groninger Kroon te zien zijn — het voornaamste materiaal voor Hilde Kernell — die ook met acryl werkt —, evenals voro Gertjan Scholte Albers, en voor Mary Velthoen, die het op hout doet.
De derde categorie is gemêleerd: Arie Goedhart is vertegenwoordigd met pentekeningen; Zsuzsanna Györgyövics creëerdde draadbomen, en Sona Rosing werkt met eitempora op linnen.

Workshops

Deze expositie blijft tot en met donderdag 24 mei. In april wordt op de zestiende en in mei wordt op vrijdag de zevende een workshop Bomen schilderen gegeven door Antje Sonnenschein & Wilma van Linge.
Voor informatie over prijzen, tijdstippen van de workshops, openingstijden van de tentoonstelling, de namen van alle deelnemende kunstenaars, alsmede een routebeschrijving, kunt u terecht op de website van Galerie De Groninger Kroon.

____________

Afbeeldingen

1. De grafisch fraai verzorgde uitnodigingskaart voor de tentoonstelling De Kracht van Bomen.

2. Draadboom van Zsuzsanna Györgyövics.

Galerie MooiMan: acht weken Getekend Realisme

Op zondag 14 maart wordt om 16:00 uur de driepersoons-expositie Getekend Realisme geopend in Galerie MooiMan te Groningen. Voor de tweede keer is daarin binnen dat relatieve 'mannengebeuren' werk van een vrouw te bewonderen, die ook nog eens nadrukkelijk op de actualiteit inspringt met een uitbeelding van één der vele schandalen waaronder 'de katoholieke kerk' nog altijd gebukt gaat. En met het bezet houden van het meubelstuk met de ridicule betiteling heilige stoel door een in de duistere middeleeuwen dolende foute Duitser — wellicht mede als theoretische poging tot het tegenstreven van de onzalige zaken die daarop in de loop der eeuwen zijn bekokstoofd — zal er niet veel van het bitter noodzakelijke aan veranderingen — lees: modernisering en opening — plaatsgrijpen.

Marianne Hofstee is die vrouw tussen twee mannelijke collega's: Rob Raats en René Kuipers.
René Kuipers is binnen de galerie in kwestie inmiddels een oudgediende. Voor op deze site afgebeeld werk van hem kunt u hier een kijkje nemen. 
De tentoonstelling, die tot en met 9 mei duurt en op de voor MooiMan gebruikelijke vaste tijden en volgens afspraak is te bezichtingen, is vanaf 15:00 uur die middag al vooraf te bezichtigen.

Expo Gasunie: Ssst . .. Stillevens van Bob Negryn

Open dag 28 februari

In het hoofdgebouw van de Gasunie te Groningen is uitsluitend op de Open Dag, zondag 28 februari 2010, de nieuwe expositie te bekijken die de kunstcommissie van die instelling heeft ingericht en die daarna onderdeel blijft vormen van de Kunstcollectie van de Gasunieg. Na zondag is deze tentoonstelling niet voor publiek toegankelijk. Het gaat hierbij om Sssst . . .   Stillevens van Bob Negryn. Laatstgenoemde — geboren in Nederland in 1961 — zal tijdens de opening aanwezig zijn.

Lange traditie
Hoewel stillevens al eeuwenlang een geïntegreerd onderdeel van de (schilder)kunst uitmaken en deze een blijvend element zijn in de ontwikkeling van de beeldende kunsten, ook nadat de fotografie zijn intrede heeft gedaan en een volwaardige discipline binnen de kunsten is gaan vormen, is deze bij schilders van alle rangen en standen tot in onze dagen een onuitwisbaar merkteken.
Bob Negryn is één van de hedendaagse beeldende kunstenaars die zich nadrukkelijk met deze kunstvorm inlaten, maar niet alleen door gebruik te maken van penselen en andere attributen van de schilder, doch eveneens met apparatuur en eigentijdse technieken die de kunstfotograaf ter beschikking staan, en daarnaast door middel van gebeeldhouwde uitingen die binnen het genre passen: het stilleven als sculptuur.

Verschillende vormen
Niet alleen vallen er overeenkomsten aan te wijzen tussen de stillevens van honderden jaren geleden tot en met die van de twintigste eeuw — en naar nu, uit de geëxposeerde stukken van Bob Negryn blijkt, ook de beginjaren van de eenentwintigste eeuw —, maar tevens kunnen de verschillen als in het oog springend worden aangemerkt. Troffen we op de doeken van zeventiende eeuwers overvolle tafels met tal van verschillende voorwerpen, bij Bob Negryn worden de objecten zodanig geïsoleerd dat hij eenvoudig in staat wordt gesteld zijn aandacht op één object te richten, en zo een eigentijdse variant van het stilleven.

Bijzondere techniek
De resultaten daarvan worden onder meer getoond aan de daarvoor bestemde wanden in het hoofdkantoor van de Gasunie. Het bijzondere van Negryns techniek is dat hij het tegendeel creëert van wat men binnen het kader van zulk separeren zou verwachten. In plaats van het geheel nu in  een oogopslagte kunnen absorberen, wordt het scala aan informatie nu juist nadrukkelijk uitvergroot.

Inleidende lezing Voor de — voornamelijk genodigde — bezoekers van de expositie wordt die bewuste zondag een inleidende lezing gehouden om 15:30 uur. Meer werk van Bob Negryn, die in Amersfoort woont en onder meer artist in residence te Sydney is,  kan men vinden op zijn Homepage.

Jan Mattheus de Grauw zoekt naar authenticiteit

Inspiratie opdoen in West-Afrika
Sedert 11 oktober is in Galerie MooiMan te Groningen een zogeheten dubbeltentoonstelling te zien met werk van de Rotterdamse beeldend kunstenaar Jan Mattheus de Grauw: zowel foto's, alsook schilderijen en tekeningen — en tegelijkertijd worden van de beeldhouwer Marcel Joosen zowel bronzen beelden en daarnaast keramiek geëxposeerd.
Al gedurende anderhalf decennium onderneemt Jan Mattheus de Grauw tweemaal per jaar een reis naar het West-Afrikaanse Gambia en Senegal om daar ter plekke niet alleen zelf te gaan schilderen, te fotografen en te tekenen, maar ook om les te geven. En niet in de laatste plaats wil hij inspiratie opdoen om thuis verder te kunnen werken. Zijn impressies blijven niet beperkt tot het omzetten in directe beelden van wat hij ziet en anderszins ondergaat, maar eveneens in woorden: van al hetgeen hem is bijgebleven van wat hij heeft kunnen waarnemen, en waarvan iedere lezer zijn eigen beelden kan maken, om deze, in voorkomend geval, te toetsen aan datgene wat hij in het boek kan vinden. Soms is dat in eenvoudige gedichten die heel direct kunnen aanspreken, dan weer in de vorm van verhaaltjes of begeleidende, respectievelijk verklarende, teksten bij het beeldmateriaal.

Boekpublicatie
Ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag is dit jaar het boek Salifu — jongens, mannen en cultuur van Gambia en Senegal van Jan Mattheus de Grauw verschenen: een publicatie, in een relatief kleine oplage, van de Groningse Galerie MooiMan, met daarin foto's en aquarellen, gedichten en verhalen.


Droom in ochtendlicht
Boven mij in het rieten dak hoor ik hagedissen ritselen
Vanuit mijn bed het brullen van de oceaan
Wind waait door de smalle gaten en mijn klamboe staat bol
Ik ben een zeiler in vroeg ochtendlicht

(met nog elf coupletten, verdeeld over twee pagina's.)

Estheet
Niet alleen de afgebeelde foto's laten zien dat deze Jan de Grauw een estheet is met oog voor de schoonheid van mensen, dieren, bomen, stranden en andere natuur-fenomenen; datzelfde is terug te vinden in de uitbeelding van de wezens die hij treft en die hem in meer dan één opzicht raken. Dan komen al zijn schrijf- en schildersmaterialen in beweging en biedt hij zijn lezers en toeschouwers de mogelijkheid om via woord en beeld kennis te namen van datgene wat hem heeft bewogen en geïnspireerd tot enigerlei culturele uiting, die hij uit de economisch zo armelijke, maar in menig opzicht tegelijkertijd zeer rijke gebieden uit West-Afrika meeneemt naar het overvloedige westen. De mensen die hij daar heeft kennen tijdens zijn werkperioden als uitvoerend beeldend kunstenaar en als leraar voor die mensen welke graag iets willen uitproberen — en veelal moeten dan twee mensen tegelijk elkaar uitbeelden — en hem figuurlijk op zijn levensreis tijdelijk hebben begeleid — veelal in figuurlijke zin, een enkele keer ook letterlijk, zoals de door het toeval ingegeven, want op 27 november 2006 tijdens zo'n sessie als enige overblijvende Ousmane, die daardoor tot interactie met de leraar werd voorzien.
Het resultaat dat via het penseel van die leraar is gerealiseerd, is in het boek opgenomen op een hele pagina, waardoor de details voortreffelijk tot hun recht komen. Warm aanbevolen derhalve.

De dubbele expositie bij Galerie MooiMan is nog te bezichtigen tot en met 22 november.
Meer informatie over de galerie en wat daar zoal te beleven valt, niet in de laatste plaats op welke dagen en tijden, is te vinden op de website van dat kunstgebeuren in de Noorderstationstraat van Groningen.
____________
Afbeeldingen
1. Jan Mattheus de Grauw portretteert Ousmane.
2. Ochtendlicht en dito lucht aan strand.
3. Vieux Ousmane, 27 november 2006 Koubalan.
4. Voorplat van het boek Salifu.


__________
Jan Mattheus de Grauw: Salifu — Jongens, mannen en cultuur van Gambia en Senegal. Foto's en aquarellen, gedichten en verhalen. 72 pag. gebonden, 23 x 23 cm; rijk geïllustreerd. Galerie MooiMan, Groningen 2009. ISBN 978-9077957-110.